تحول
انگاره یا جابهجایی پارادایم (به انگلیسی: Paradigm Shift) غالباً به
تغییر اساسی و پارادایمی در تفکر و الگوهای ذهنی اندیشیدن اطلاق میگردد که
در نهایت مبنای خرد و کلان یک دیدگاه را متحول میکند. تحول انگاره مبحثی
در تحول و ثبات فهم است به شرط آنکه در مورد تغییرات پارادایمی بحث کند. به
عبارت دیگر «تحول انگاره عبارت است تغییر کل نگرانه، رویکردی و قابل توجه
در یک علم مثلاً تفسیر متافیزیک پدیده های مادی (در قرون وسطی و طی عصر
رنسانس) دچار تحول انگاره شد و سر از پوزیتیویسم منطقی و تجربه گرایی
افراطی در آورد. این یک تحول انگاره بود. تحول انگاره شامل افزایش یک زاویه
دید جدید هم می شود. مثلا نوع نگاه زیبایی شناختی (حرفه ای و نه استحسانی و
عامه پسند) یک تحول انگاره است مشروط به این که عالمان آن را قابل توجه
بدانند.» [۱]
دانلود بررسی مراحل تحول پارادایم,pdf